home   kalender   informatie   uit in groep   wandelen   fietsen   artikels   contact     
Artikels over de Abdij
De zandgroeven van de abdij Affligem
Het Collège St.-Benoît
De windmolen van de abdij
Vakschool tuinbouwkunde
Een kluiskapel legende
Het eeuwigheidsvogeltje
Beschermde monumenten
Abdij Affligem, een geschiedenis
Het klooster van Affligem ligt op Hekelgem
Van Melkerij tot Cultureel Centrum
Artikels over hop
De Hopteelt
Het werk van de brouwer
Geschiedenis Abdijbier
Galg Boekhoutberg in hopast
Artikels over monumenten
Hopast Lindthout
Beschermde monumenten
Van Peteghemorgel
Het orgel van Essene
De zwarte populier
Ankerplaats Kluisbos-Faluintjes
Artikels over Affligem
Cider maken in Affligem
Straatnamen
Boerenmarkt Teralfene
De Papeter
De Zotten
Op zoek naar onze orientatietafel

Artikel Geschiedenis van het bier Toerisme Affligem Brabantse Kouters Pajottenland

De ankerplaats Kluisbos-Faluintjes

auteur: Ben Vermoesen


De dienst Ruimte en Erfgoed van de Vlaamse overheid heeft na het Kravaalbos een nieuwe ankerplaats aangeduid. Het gaat om het gebied vanaf  het Kluisbos tot en met de Faluintjes. Met het ministerieel besluit van 16 februari 2010 is het voorlopig vastgelegd.

Een ankerplaats is een bijna beschermd gebied. De bedoeling van een ankerplaats is te voorkomen dat er in een waardevol gebied onverantwoorde veranderingen gebeuren en tijd creëren om na te gaan hoe men bepaalde betwiste ruimtes kan oplossen. Men wil dus de huidige toestand verankeren.

Voorafgaand aan het ministerieel besluit vond door de dienst Ruimte en Erfgoed een grondige studie van het verankerd gebied plaats waarbij men de waarde ervan onderzocht op de natuurwetenschappelijk, esthetisch, sociaal-cultureel landschappelijk gebied. Uit die studie heb ik die gegevens gelicht die voor ons interessant zijn.

 

Het gebied

 

De ankerplaats omvat de abdij, het Kluisbos met de Kluiskouter en de Faluintjes tot aan het waterkasteel. Het is een regio met heuvelkammen met zachte hellingen  en brede valleien. Het ligt op de gemeenten Erembodegem, Meldert, Moorsel en Hekelgem.

In het noorden ligt de grens rond het waterkasteel met de omliggende weiden, gaat oostwaarts richting Klaarhaagstraat via het natuurgebied van de Molenbeekvallei en de kouter. De bewoningskern is er niet in opgenomen met uitzondering van een bouwkundig waardevolle vierkantshoeve met een bosvallei. Richting zuid ligt de grens achter de huizen van de Kokerijstraat en gaat dan achter de molensite en de voetbalvelden richting Nedermolenstraat tot aan de voetweg en gaat dan westwaarts naar de abdij. De zuidelijke begrenzing volgt de Langestraat , vormt een instulping aan de Bosstraat en sluit aan op de Bredestraat. Van de Zomergembeekvallei gaat het richting Hof Zomergem tot de Aalsterse Dreef. De golfvelden zijn niet opgenomen. Via de Waverstraat loopt de grens naar het waterkasteel.

 

Een waardevol gebied

 

1) De natuurwetenschappelijke waarde

- De natuurwetenschappelijke waarde van het gebied wordt bepaald door ecologische waardevolle oude bossen met typische flora en beekvalleitjes. De bebossing beperkt zich evenwel tot de beekvalleitjes en enkele nog overblijvende verspreide bosjes.
- Het gebied vertoont nog een verbondenheid met de abdij. De dreven die het doorkruisen werden door de abdij aangelegd.
- Een tweede ankerpunt in het gebied is het waterkasteel van Moorsel, een renaissanceslot op de zuidflank van de Eksterenberg. In 1521 – 1626 gebouwd door Karel de Croy. In 1564 in handen gekomen van de graven van Hoorne en in 1636 tot baronie verheven.
- Belangrijk voor het gebied is de hopteelt die teruggaat tot de 16 de eeuw. Verwijzing naar de gravure van Lauwers (1658 met hoptuin) en Sint-Rochuskapel.

 

2) De esthetische waarde

- De twee abdijen op de heuvels fungeren als baken in het landschap. Het waterkasteel vormt met het park een mooi ensemble.
- Het is een gecompartimenteerd landschap: de valleitjes zijn relatief diep ingesneden, er is een afwisseling van weiden, akkers en bospercelen.
- De enkele hopvelden met de metershoge staken zijn eveneens beeldbepalend.

 

3) De sociaal-culturele waarde

Wordt volledig bepaald door de abdij met haar culturele uitstraling, rijke geschiedenis en kunstbezit.

 

4) De landschappelijk waardevolle gebieden

- Het bosgebied van de Weimeersbeek ten westen van de abdij.
- Het Kluisbos en de valleigebiedjes rond de bestaande beken: de Steense Meersbeek, de Geerbeek en de Molenbeek.
- Parkgebied: de abdij Affligem en de onmiddellijke omgeving, tuin en kloostercomplex van Maria Mediatrix  en langs de Kluisdreef tot tegen de kapel.
- Het zuidelijk deel van het Kluisbos met weilanden en park behorende bij een privé-woning.
- Het park van het waterkasteel.

5) Landschapskenmerken

- Kluisbos en Kluiskouter
Het Kluisbos is een historisch broekbos als overblijfsel van het vroegere uitgestrekte Affligembos. Het werd tijdens de Franse Revolutie bijna totaal ontgonnen, maar groeide snel weer aan tot het huidige Kluisbos waarin vooral populier voorkomt. Door de kortstondige ontbossing heeft het bos nog veel kenmerken van een oud bos.
De Kluiskouter is een complex van graslanden en akkers. De smalle langgerekte delen zijn de oudste.

- De Aalsterse Dreef (1637) was een beboomde dreef, vormt de scheiding tussen de Kluiskouter en de Faluintjes.

- De kapel.
Het gehucht met 19de eeuwse éénlaagse woningen.

- Omgeving abdij
Ten westen van de abdij vijverrelicten.

- Waterkasteel
Kasteelhoeve en de toren van de Sint-Martinuskerk.

6) Beschermde monumenten

- Abdij: Bisschoppenhuis, Benedictuspoort, ruïne middeleeeuwse abdijkerk
- Kluiskapel en dorpsgezicht en haar omgeving
- Waterkasteel Moorsel
- Sint-Rochuskapel en dorpsgezicht.

 

Bewoningsgeschiedenis

Eerste bewoning dateert uit het neolithicum. Zo’n 5 000 v Chr ruilde de jager zijn nomadenbestaan in voor een vaste plaats waar hij leefde van wat hij teelde en kweekte. Twee elementen waren hier voorhanden: vruchtbare grond en water. Vondsten bewijzen dit verblijf: stenen bijlen, krabbers en hamers.
Rond 500 v Chr bevolkten de Nerviërs dit gebied. Dan kwam de Romeinse periode met de belangrijke nederzetting in Asse.
Circa 350 n Chr: de Franken bezetten de streek. Op basis van de toponiemen kan men afleiden dat er zich minstens 3 Frankische gezinnen hebben gevestigd: Avo of Avillo (Affligem), Hako of Hakilo (Hekelgem) en Blaro (Bleregem). Dakpanfragmenten, urnen, keramiek en munten bewijzen de Frankische aanwezigheid. In de boomgaard van de abdij vond men funderingen van Karolingische gebouwen. Kenmerkend voor de Frankische nederzettingen zijn de meerdere woonkernen zonder dorpscentrum.
In de loop van de geschiedenis, zeker vanaf de 11de eeuw nam de Langestraat de functie van de oude heirbaan over als verbindingsweg tussen de handelscentra Brugge en Keulen. In de 18de eeuw verdween het belang van deze straat door de aanleg van de steenweg (gekasseid 1704) en het slopen van de abdij.

Schepen toerisme: leo.deryck@affligem.be    ©       webmaster: mark.touchant@hotmail.com