Naamloos document
  home   kalender   informatie   uit in groep   wandelen   fietsen   artikels   contact     
Artikels over de Abdij
De zandgroeven van de abdij Affligem
Het Collège St.-Benoît
De windmolen van de abdij
Vakschool tuinbouwkunde
Een kluiskapel legende
Het eeuwigheidsvogeltje
Beschermde monumenten
Abdij Affligem, een geschiedenis
Het klooster van Affligem ligt op Hekelgem
Van Melkerij tot Cultureel Centrum
Artikels over hop
De Hopteelt
Het werk van de brouwer
Geschiedenis Abdijbier
Galg Boekhoutberg in hopast
Artikels over monumenten
Hopast Lindthout
Beschermde monumenten
Van Peteghemorgel
Het orgel van Essene
De zwarte populier
Ankerplaats Kluisbos-Faluintjes
Artikels over Affligem
Cider maken in Affligem
Straatnamen
Boerenmarkt Teralfene
De Papeter
De Zotten
Op zoek naar onze orientatietafel

Artikel De Papeter, spotnaam van de Essenaar Toerisme Affligem Brabantse Kouters Pajottenland

Zijn alleen de Teralfenaren "zotten"

 

Naijver en afgunst, die bewoners van naburige dorpen bezielden, zijn alleszins de voornaamste reden voor het geven van een bijnaam. Om op zijn buren te schimpen en te smalen, nam men alles te baat. De minste gebeurtenis, de geringste zaak, die aanleiding tot spot konden geven, werden vergroot, verdraaid en rondgebazuind en legden doorgaans de grondslag tot een spotnaam.


Eens in voege werd deze spotnaam trouw van geslacht tot geslacht overgeleverd en men in de loop der tijden, de oorzaak die de spotnaam had doen ontstaan, vergat of verkeerd uitlegde. Zo worden de Hekelgemnaren hopboeren genoemd, de Essenaren papeters , de Teralfenaren zotten.


Maar is dat wel altijd zo geweest en verwijt soms de pot de ketel niet dat hij zwart ziet? Hebben de Teralfenaren wel altijd die titel gehad?


Ons antwoord gaan we nu zoeken in historische naslagwerken en artikels. Aanleiding is geweest toen we de prestigieuze tentoonstelling "Ik was 20 in' 45 " bezochten in het Koninklijk Museum van het leger en van de Krijgsgeschiedenis in het Brusselse Jubelpark. Voor bezoekers uit Affligem was het een verrassing toen hun ogen gericht werden op een grote vlag boven de ingangsdeur, afkomstig van Hekelgem en daterende uit de Brabantse omwenteling.


Graag voor de vele vraagstellers "Hoe komt dat nu…???"volgende uitleg.
Het vaandel was oorspronkelijk in witte zijde, maar is nu vergeeld en meet 2m16 op 2m20. Sint Michiel, patroon van de parochie Hekelgem, met de duivel onder zijn voet, werd erop geschilderd en boven hem kan men een tekst lezen: "Michael den Groote prince sal opstaan ende uw volk sal beschouwen worden"; Onder de duivel prijkt in grote letters "HEKELGEM".


De Brabantse wapens sieren de hoeken. Als vlaggestok werd een eenvoudig hout gebruikt. Zoals gebruikelijk werd ook dit embleem aangeboden door de dames en jonge dochters "bien pensantes", van het dorp. Een jaartal kunnen we er echter niet op terugvinden. Ook pater J. Spanhove maakt gewag in zijn artikel " De voluntairen van Hekelgem 1789-1791" (jaarboek heemkundige kring "Belledaal" 1989-90) van deze vlag en illustreerde met een afbeelding.

 

Vrijwilligers

Een bepaalde verwijzing in een artikel van de historicus en archivaris Alphonse Wauters(1813-1898) over de Brabantse omwenteling in zijn "Histoire des environs de Bruxelles" zal tal van onze Teralfenaren en Hekelgemnaren ontstemmen: "on appelait de habitants de ce village, de zotten van Hekelgem". Nu ja, van een zo beroemd historicus en directeur van het archief van de stad Brussel kan men veel verdragen, maar dit loopt toch de spuigaten uit. De Hekelgemnaren hebben sedert mensenheugenis  steeds hun zuiderburen met deze titel bedacht , maar nu zou het geschiedkundig andersom zijn !


Waaraan hebben de Hekelgemnaren toen die spotnaam te danken?

De Hekelgemse heimatkundige Remi De Schrijver vertelt dat een zekere Judo De Wever (1771-1826), zoon van Zacharius De Wever,  de kapitein was van dit kleine vrijwilligerskorps. Zacharius was eigenaar van de herberg afspanning "De Kaaszak" op de baan Gent-Brussel, verder was hij landbouwer, tollenaar op deze staatsbaan,"bedezetter", schepen van 't land van Asse en later burgemeester van Hekelgem.
Onderpastoor Bruyland van Essene was aalmoezenier van het korps, bestaande uit vrijwilligers, zowel van Hekelgem als van Essene.
In "Journal de Bruxelles" van 12 juni 1790 wordt melding gemaakt van 200 à 300 vrijwilligers, zowel van Hekelgem (volgens pater Spanhove een korps van 41 vrijwilligers) als van Buggenhout die zich toonden te Brussel.


Remi De schrijver spreekt van een aankoop voor dit korps van 33 sabels en gordels en 39 paar schoenen.
Of deze vrijwilligers ooit gevochten hebben, blijft een open vraag. Dom Wilfried Verleyen van de abdij Affligem vond in de archieven dat op 31 augustus 1790 om 4 uur 's ochtends allen communiceerden na de H. Mis bijgewoond te hebben opgedragen door aalmoezenier Bruyland.. Te 8 uur kwamen zij aan te Asse en stapten vandaar naar Brussel, Leuven en Tienen.


Zij keerden naar hun haardstee terug op 27 september. Op 11 september dat jaar ging er ook een vergadering door van de "dorpsbeheerders" van Hekelgem, Meldert en Essene in de herberg van Guillaume De Smedt, voorzitter van het kerkfabriek om het vervoer van levensmiddelen naar hun vrijwilligers onder de wapens te bespreken.


Vermits er geen wapenfeiten gekend zijn van het korps van Hekelgemnaren en zij bijna een maand rondliepen achter hun vlag moeten zij de naam van zotten van Hekelgem verworven hebben.Wie waren nu de oudste zotten Teralfene of Hekelgem? Op zijn minst zijn zij historisch gezien concurrenten voor aanspraak te maken op de titel.

 

Leo De Ryck

 

Schepen toerisme: leo.deryck@affligem.be    ©       webmaster: mark.touchant@hotmail.com