Maria Mediatrix abdij

 

 

 

 

De benedictinessenabdij Maria Mediatrix is gelegen op de Potaardeberg, vlakbij het Kluisbos. Ze ligt in de schaduw van haar mannelijke evenknie. Nochtans heeft de abdij een geschiedenis met opmerkelijke facetten. De stichting dateert van 1921, maar de sobere gebouwen in Hekelgem werden pas betrokken in 1932. Ze dankt haar ontstaan aan Dom Franco de Weyls, later abt van Affligem, en de Nederlandse bekeerlinge Gertrudis Schim van der Loeff. als voortzetting van de oude benedictinessenabdij van Groot-Bijgaarden.

De idee voor een nieuwe benedictinessenabdij kreeg reeds vorm tijdens de Eerste Wereldoorlog. Dom Franco de Wyels, prior van de Abdij Affligem, verbleef toen in Dourgne in Zuid-Frankrijk, waar zowel een mannen- als vrouwenabdij van de benedictijnenorde waren gevestigd. In 1919 stemde de communauteit van de Abdij  Affligem ermee in om, naar het voorbeeld van Dourgne, een eigen zusterabdij op te richten.

 

De zusters werden voor deze nieuwe stichting in Hekelgem gevormd in de abdij Sint-Scholastica te Dourgne (Fr.) maar vonden aanvankelijk een onderkomen in Heide-Kalmthout. In 1932 verhuisden de monialen naar Hekelgem en dom Franco De Weyls werd geestelijke leider. In 1946, bij de verheffing tot abdij, erkenden de kerkelijke overheden de stichting als voortzetting van de voormalige abdij van de H. Wivina in Groot-Bijgaarden en werd Gertrudis Molengraaf-Schimm van der Loeff eerste abdis.

In de relatief kleine gemeenschap traden heel wat intellectueel hoogstaande Nederlandse vrouwen in. Zij hadden vaak al een leven als religieuze achter de rug in apostolische congregaties en zochten naar een meer contemplatief leven. Zij voelden zich aangetrokken door de benedictijnenorde, die op dat ogenblik een tweede opleving kende. De jonge Nederlandse vrouwen plaatsten zich bovendien in het voetspoor van de eerste abdis, moeder Gertrudis, een merkwaardige vrouw. Schimm van der Loeff en was gehuwd met ingenieur Wim Molengraaff. Beiden bekeerden zich als protestanten tot het katholicisme en kozen radicaal voor de religieuze staat. Molengraaff werd picpus (de congregatie van pater Damiaan) en zij werd de stichteres van Hekelgem.

Na de Tweede Wereldoorlog telde de abdij meer dan 60 zusters. Alles stond in het teken van de rust en het reguliere leven. Het ging tenslotte om slotzusters. In 1969 stichtten 5 zusters de abdij “Onze-Lieve-Vrouw van Bethlehem te Bonheiden die een volwaardige uitgeverij bezit voor de uitgave van religieuze boeken. Maria Mediatrix kreeg in de jaren tachtig een sierlijke voorgevel en een rank torentje.

De zusters waren actief in de hopteelt. Deze cultuur was een bron van inkomsten om hun bouwschulden af te betalen. Eind 1949 werden de voorbereidingen getroffen en in 1950 werd er voor het eerst geoogst. Wat primitief begon, kende stilaan vooruitgang. De handenarbeid werd verlicht door steeds nieuwere machines. De monialen deden zelfs mee aan prijskampen en behaalden meermaals prijzen met verschillende soorten hop.  Uiteindelijk werd 1977 het laatste hopjaar en een jaar later kwam een ploeg vrijwilligers de hoplochting afbreken. De zusters haalden ook inkomsten uit hun hostiebakkerij en de verkoop van iconen.

Van de abdij met haar bijhorende landgoed van 10 ha werd in 1977 3 ha  verhuurd aan wijnbouwer Herman Troch en in 1999 werd de achtervleugel van het abdijgebouw verhuurd aan de vzw De Kluizerij, een centrum voor vorming en ontmoeting.

 

In 2006 zijn de zeven slotzusters in alle stilte verhuisd naar een woning in Leuven. De Kluizerij betrok ook de andere imposante abdijgebouwen en biedt zo een schitterend en onvergelijkbaar kader om vergaderingen, cursussen, jaar-activiteiten, herbronning of trainingsdagen tot een succes te maken, eventueel met overnachting.